TẦM NHÌN QUYẾT ĐỊNH THÀNH QUẢ

Chuyện kể rằng, ở làng quê nọ có 3 chàng trai mang theo bao nhiêu hoài bão cùng nhau tính kế rời làng đi tìm kiếm cơ hội làm ăn.

Cả 3 đồng hành cùng nhau trên những quãng đường dài. Một lần nọ, tình cờ nghỉ chân ở một thị trấn nhỏ ven rừng, cả 3 chàng trai phát hiện ra nơi đây có một giống táo rất ngon, quả mọng đỏ, và đặc biệt là người dân ở đây rất nhiều nhà trồng nên giá bán rất rẻ.

Nắm bắt được cơ hội làm giàu, cả 3 anh chàng quyết định nán lại thị trấn một thời gian.

Sau mấy ngày dạo quanh làng tìm hiểu, người thứ nhất quyết định bỏ hết tiền đang có, mua mấy xe táo loại ngon nhất mang lên thành phố bán và được giá rất hời. Cứ như vậy, sau nhiều chuyến hàng, sau nhiều năm, anh đã giàu lên, có của ăn của để.

Người thứ 2 lại nghĩ: “Sao mình không mang mấy cây về quê trồng nhỉ. Chỉ mấy năm nữa mình đã có thể bán táo của chính mình”.

Nghĩ vậy, anh ta liền chia đôi số tiền mang theo, một nửa đi mua một trăm cây giống, nửa còn lại anh cũng mua táo về bán kiếm tiền lời ngay. Chỉ 3 năm sau, không những trở thành một thương gia có tiếng, anh chàng còn là chủ một trang trại với hàng trăm cây táo, và là ông chủ của mấy chục công nhân.

Còn lại anh chàng thứ 3, sau khi 2 người kia đã xong việc về, anh vẫn quanh quẩn khu làng, tìm hiểu cả về đất đai, nguồn nước nơi đây. Anh dần trở nên quen thuộc với mấy người trong làng.

Một tuần sau đó, anh đến gặp ông chủ vườn táo lớn nhất làng, chỉ vào 1 gốc cây táo và hỏi: “Ông có thể bán cho tôi chỗ đất này không?”

Người chủ vườn táo vô cùng ngạc nhiên, nhìn anh thăm dò nhưng vẫn nói: “Xin lỗi, tôi không thể bán được. Bán rồi thì cây này sẽ chết mất!”

Chàng thanh niên mỉm cười, cúi xuống dùng tay bốc một nắm đất rồi hỏi lại: “Vậy ông có thể bán cho tôi một nắm đất này không, tôi thực sự rất muốn có nó”.

Thấy sự lạ, ông chủ nhìn anh vẻ trêu đùa, nhưng rồi cũng thốt lên: “Được thôi, anh hãy đưa cho ta 1 đô la cho mớ đất ấy”.

Người thứ 3 mang nắm đất trở về quê hương, nhờ chuyên gia phân tích chất đất, thành phần đất….Sau đó, anh thầu một quả đồi lớn, bắt đầu cải tạo, nuôi dưỡng đất để nó giống chất đất anh mang về. Cũng phải 2 năm sau anh mới có thể quay trở lại làng cũ, mua cây táo giống về trồng trên mảnh đất của mình.

Bẵng đi 10 năm trôi qua, anh chàng thứ nhất nay đã có biệt thự xe hơi, công việc làm ăn khấm khá, nhưng công việc làm ăn không còn được khuếch trương như trước do nguồn hàng không ổn định, có sự cạnh tranh nên giá cả tăng cao…

Người thứ 2 đã sớm có vườn táo của riêng mình. Sang năm thứ 3 anh đã có thể tự thu hoạch táo và bán. Nhưng chỉ được mấy năm, số táo đó trồng trên đất không phù hợp nên táo của anh ngày càng kém chất lượng, quả không còn ngọt và mọng đỏ như trước. Anh mất đi những hợp đồng lớn, chỉ còn tiêu thụ lượng nhỏ quanh vùng.

Người thứ 3 sau những miệt mài nghiên cứu đầu tư, đến năm thứ 5 bắt đầu cho thành quả. Táo của anh được trồng trên đất phù hợp, cho quả ngọt và chín đỏ như ở làng kia. Lái buôn thi nhau đến chỗ anh mua hàng.

Khi đã phát triển, có vốn trong tay, anh nhân rộng vườn cây, lập công ty và tìm đầu mối xuất khẩu. Sau 10 năm anh đã là một doanh nhân nổi tiếng trong ngành táo.

Thực ra ranh giới giữa thành công và thất bại cũng thường rất mỏng manh. Cả 3 người đàn ông này đều có thể được xem là thành công trên con đường khởi nghiệp của mình, tuy đích đến và quá trình không giống nhau. Cùng xuất phát điểm giống nhau, nhưng tư duy và lối suy nghĩ khác nhau nên kết quả hoàn toàn khác nhau.

Trong kinh doanh, hãy luôn đặt cho mình một đích đến để phấn đấu. Và, luôn luôn chuẩn bị phương án hành động đối với mỗi tình huống xảy ra, như thế mới có thể thành công.

Có một câu nói – một triết lý rằng “Một mảnh đất, không hợp cho việc trồng lúa mạch, có thể trồng thử đậu; nếu đậu cũng không thích hợp, có thể thử trồng dưa leo; nếu cả dưa leo cũng không được… thì rải lên một ít kiều mạch nhất định cũng có thể nở hoa. Bởi vì một mảnh đất, luôn luôn có một hạt giống thích hợp với nó, cuối cùng cũng sẽ có thành quả thu hoạch trên mảnh đất đó thôi”. Trên thế gian này không ai là vô dụng cả, chỉ có điều chúng ta không đặt họ đúng vị trí mà thôi.

Khởi nghiệp có đôi lúc sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thử thách, nếu kiên nhẫn trải qua bạn mới có thể đi đến cùng. Thành công là cả một quá trình. Chỉ là bạn đi con đường nào để hoàn thành quá trình này thôi.

Anh chàng thứ nhất, cũng được xem là một khởi nghiệp thành công. Với tố chất thương nhân, anh lập tức đã tìm được nguồn cung hàng đưa về nơi có nhu cầu. Bên cạnh đó, anh “mua tận gốc” nên giá vốn bỏ ra thấp hơn, lợi nhuận cao hơn.

Anh chàng thứ 2 luôn có suy nghĩ cẩn trọng, lại muốn làm chủ. Anh sợ rằng một ngày nào đó nguồn cung không phù hợp, nên anh chuẩn bị sẵn phương án. Bên cạnh đó, anh là một người thức thời, lại giỏi trong tìm phương án thay thế. Anh xác định cần kinh doanh ngay “lấy ngắn nuôi dài”, cũng cần chuẩn bị cho tương lai dài lâu. Anh sớm trở thành ông chủ và có sự nghiệp riêng cho mình.

Anh chàng thứ 3 là người đầy tính kiên trì. Anh chấp nhận bỏ ra 2 năm để nghiên cứu, 3 năm để ươm trồng. Thành quả anh nhận được cũng lớn hơn 2 người bạn. Sau 5 năm, lượng cung hàng anh ổn định, tại chỗ, giá rẻ giúp anh thu được nguồn lợi lớn, dễ mở rộng sản xuất kinh doanh. Anh có cơ hội xây dựng, phát triển sản phẩm của mình thành “chuỗi” bằng cách nhân rộng mô hình. Anh trở thành một doanh nhân.

Chúng ta luôn có xu hướng chỉ nhìn vào sự khác biệt lớn giữa những người giàu và người nghèo mà bỏ qua quá khứ của họ. Bởi người giàu của ngày hôm nay cũng có thể là người nghèo của ngày hôm qua, còn người nghèo của ngày hôm nay cũng có thể là người giàu của ngày mai. Người giàu và người nghèo có thể họ cũng đã từng đứng trên cùng một vạch xuất phát, thế nhưng kết quả của họ lại hoàn toàn khác nhau. Vậy sự khác biệt của họ cụ thể là bao xa?

“Muốn thành công, bạn phải dấn thân vào những con đường mới, chứ không phải đi du lịch trên lối mòn của những thành công đã được thừa nhận”. John D. Rockefeller đã từng nói vậy.

Nhìn vườn táo, cả 3 chàng trai đều nghĩ ra cách kinh doanh kiếm lợi. Nhưng mỗi người có suy nghĩ khác nhau, nên mức thành công của mỗi người cũng khác nhau. Không đi theo lối mòn định sẵn, nên anh thứ 3 đã thành công hơn.

Nó cũng giống như bạn làm và nhận lương. Là nhân viên, bạn mong đến ngày đến tháng để nhận lương – và đó là thành quả của bạn. Là ông chủ bạn nhận “lương” mỗi khi hoàn thành một thương vụ, một dự án kinh doanh. Thế nhưng, nếu là doanh nhân với tầm nhìn và xu hướng phát triển trong nhiều thập kỷ, bạn sẽ là người có thu nhập cao nhất.

Lựa chọn nào cũng song hành cùng cái giá của nó. Chúng ta không thể ép ai đó giống mình, nhưng quan trọng nhất là chúng ta biết mình có quyền lựa chọn sẽ trở thành một sản phầm như thế nào!

QUAN ĐIỂM QUYẾT ĐỊNH TẦM NHÌN

Tiêu sư giờ chẳng bảo tiêu nữa, giờ chuyển thành hào môn làm kinh tế hết rồi ! Cơn lốc khuyến mãi từ trận địa trà sữa, bánh mì, chè đậu, ốc giác… tràn sang nạp thẻ cào, thanh toán hóa đơn, vay tiêu dùng, vé phim, bóng banh… rồi tận tình ưu đãi giường ngủ nơi khách sạn chốn thiên đường, đều thấy có mặt thương hiệu các tiêu cục GrabPay, Momo VnPay, ViettelPay, AirPay, Vimo, VíViệt chia nhau cát cứ và vung đôi tay hào phóng gọi mời. Hướng dẫn khách cài đặt ứng dụng, tặng hẳn 100k trong ví mới, trao tận tay món quà lưu niệm nhỏ xinh từ các bông hồng xúng xính áo váy, đôi khi trời đang nắng rát cũng dịu mát đi ít phần.

Tương lai thành bại thế nào đều do tầm nhìn quyết định

Đầu tư có chiều sâu, hi sinh lợi nhuận ở mảng vận tải khách (xe máy, xe ô tô 4 chỗ, taxi đến 7 chỗ, xe đón ở sân bay), các hào môn dư lực kiếm tiền ở các lĩnh vực khác. Ủ mưu, kỳ vọng kết nối mọi người không chỉ trong việc cung cấp dịch vụ cốt lõi, mà trên cả khía cạnh dịch vụ tài chính, phân tích insight khách hàng và kiếm tiền trên cơ sở dữ liệu lớn từ lượng user khổng lồ xây dựng được. Nhẹ nhàng thế đấy, nhưng cực kỳ thử thách các CEO đứng đầu startUp công nghệ gọi vốn để kinh doanh.

Không có sự ổn định, mọi thứ trên đời đều có thể thay đổi đưa các CEO vào thế luôn phải đặt và đạt hết mục tiêu này qua các mục tiêu khác, từ ngắn đến dài hạn. Tứ bề thọ địch, cộng việc thiếu các báo cáo, số liệu uy tín thị trường đúng thời cuộc… sự trói buộc bởi kỳ vọng cam kết phải đạt, phải mất với nhà đầu tư ban đầu khiến công việc “lương cao, bổng nhiều” trở nên…. Ứ nói nhé, tự suy nghĩ đi ha.

Bây giờ, tớ soi vào các hào môn nhé ! Khi các CEO startUp giỏi luôn tìm những người cùng tầm để phát triển, vậy việc của các bạn, hào môn đầu tư là phải liên tục tìm người vượt hơn tầm nhìn của CEO về bổ trợ cho họ. Kỳ được như vậy, sự phát triển luôn tiếp diễn và nguồn thu hệ sinh thái được nới rộng thêm và cạnh tranh tốt hơn.

Nhẹ nhàng thưởng thức tách trà rồi cất bước, đi quyến rũ người tài về bên mình. Bạn tôi ơi !

ĐIỀM NGHẼN CỦA CÁC ỨNG DỤNG GỌI XE

Đi sâu vào thị trường ứng dụng vận tải khách - hàng - tiền nội thành/nội tỉnh “ví như chiếc ao trước làng mát lành” sẵn có nay cũng đã đỏ, chỉ còn 1 ít rêu non do có quá nhiều gia môn tham gia cào bắt lợi nhuận, chia phần tạo số. Mới bôn tẩu giang hồ, thế cô lực mỏng gặp cảnh tứ bề thọ địch nên cũng đã vài anh ngược đầu lại núi chờ ngày phục hận.

Giám đốc Chiến lược (CSO)

Lượng tài xế mới, cánh tay kiếm tiền vi diệu hầu như không còn sẵn, buộc gia môn tăng phí thu hút quần hùng bên kia màu áo, phổ chiêu “đấu giá” giữ chân tài xế giờ cũng không phải là hiếm gặp trên giang hồ. Mà có yên, việc quần hùng thạo chiêu trục lợi, vi phạm điều cấm lại không có luật quản, nhảy qua ứng dụng mới lại tiếp tục hành nghề, dễ gây mất an toàn cho hành khách và mất uy tín gia môn nhỏ. Khó càng thêm khó !

Lại nói chuyện khách hàng, nhiễm thói quen review báo mạng, ưng bụng khuyến mãi goài, cứ cho mình xài 30k là phải được như hoàng thân quốc thích, thích chọn xế sang, cao to cấm đen hôi tới đón. Ứ được hử ?! Ta mà mất kiên nhẫn, tuột mood là nhích tay chọn sang ứng dụng khác ngay, đầy ý mà, giờ khó chiều hơn bao giờ hết.

Bão táp của xu hướng kinh tế chia sẻ lan rộng, thì cuộc chơi ứng dụng bắt đầu cam go hơn. Việc gia môn nào cung cấp nền tảng số thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn để nối dài vòng vốn, an tâm đầu tư vào nghiên cứu phát triển core business - nền tảng thế mạnh của mình sẽ có lợi thế vượt bậc. Tỷ như vời những anh tài kinh tết còn ẩn thân buông cần nơi lều cỏ là một điều tôi đánh liều gợi ý, làm không thì tự tính.

Dự kiến thế cuộc bàn cờ ứng dụng trong ngắn hạn vẫn không có được sự khác biệt hoặc nổi trội. Chạy tỉnh thị bị tuýt còi, các gia môn vẫn phải tập trung lực chiêu thị tài xế - khách hàng ở hai đầu Sài Gòn - Hà Nội, lấy số lượng “cuốc” làm thước đo báo cáo với các nhà đầu tư như cũ, thì cuộc đua “đốt tiền” lấy số vẫn diễn ra, coi ai đuối sức trước mà nói lời tạm biệt.

Thay đổi được cách chơi, cũng khó các nhà đầu tư nhỉ !

MỘT GÓC NHÌN CHIẾN LƯỢC

Sở hữu chút tài mọn, khó viết áng thiên anh hùng ca tầm_nhìn sứ_mệnh cho doanh nghiệp chiêu mộ anh tài. Chút tầm nhìn nơi cửa sổ, khó cào bàn phím dựng nên bức tranh doanh số , thị phần tuyệt đẹp trong tương lai để lừa phỉnh chính mình. Thế thời, thuê ngựa, mượn giáp, kích app tôi tham chiến cùng anh em ôm công nghệ nhằm học thêm cho mình đôi điều hữu ích. 

Người làm chiến lược

Trời xanh không phụ, tôi nghiệm được đồng leng keng mang về từng ngày “mua rau mua sữa” không phải đến từ chính sách mà là nhờ khách hàng. Các chính sách hỗ trợ tốt mấy, dễ ăn mấy cũng phải hiện thực hóa bằng số cuốc chở khách hàng anh em tài thực nhận. Ngạnh công, nhuyễn công, khí công… của dàn lương cao chữ C (CFO, CEO, CSO, CIO, COO, CHRO, CLO, CMO, CTO…) uy lực quảng bá cỡ nào cũng phải thực tế bằng số lượng khách hàng chịu chi, chịu đi đủ lớn, liên tục phát triển… để giữ chân và lôi kéo thêm anh em trung nghĩa tín về làm việc.

Ứng dụng công nghệ ngày nay được thời mang thêm ngàn công ăn việc làm mới nhưng… (...lại nhưng…) đang mai một đi mảnh văn hóa Sài Gòn, nơi những người xe ôm chuyên nghiệp bám lấy nghề để kiếm sống, họ không có nhiều cơ hội lựa chọn nghề nghiệp, không bằng cấp, không tay nghề, tuổi cao, sức khỏe hạn chế… Hướng đến, giữ chân, thu hút khách hàng và cùng phát triển với họ được không ? Đa đoan nhiều, muốn nhiều hơn nữa … liệu đây là bệnh nghề nghiệp của những người làm chiến lược như tôi.

Tôi đang nhìn được một phần lời giải !

MỘT CHIÊU NHẤT THỐNG THIÊN HẠ

Tất cả doanh nghiệp có một chiến lược, ngay cả khi nó là không chính thức, không có cấu trúc và dàn trải. Tất cả các tổ chức đang hướng tới nơi nào đó, nhưng tiếc là một số tổ chức không biết họ đang đi tới đâu. Câu ngạn ngữ xưa nói rằng: “Nếu bạn không biết bạn đang đi đâu, thì bất cứ con đường nào cũng sẽ dẫn bạn đến đó !” cho thấy các tổ chức cần sử dụng khái niệm và kỹ năng quản trị chiến lược. Quy trình quản trị chiến lược đang được nhiều doanh nghiệp nhỏ, các công ty lớn, các tổ chức phi lợi nhuận, các tổ chức chính phủ, các tập đoàn đa quốc gia và tương tự sử dụng. Quy trình trao quyền cho nhà quản lý và nhân viên cũng mang lại lợi ích gần như vô hạn.

Các tổ chức nên có cách tiếp cận chủ động thay vì bị động trong ngành của họ, và họ cần cố gắng để gây ảnh hưởng, dự đoán và khởi động thay vì chỉ phản ứng với các sự kiện. Quy trình quản trị chiến lược thể hiện phương pháp này khi ra quyết định. Nó đại diện cho một cách tiếp cận hợp lý, có hệ thống và khách quan để xác định định hướng của doanh nghiệp.

Xây dựng và thực hiện chiến lược ưu việt có thể giúp đối phó với đối thủ có lợi thế về số lượng và nguồn lực. Nghệ thuật sử dụng của quân đội là: Khi 10 quân ta đối đầu với 1 kẻ địch, hãy bao vây hắn. Khi có số lượng lớn hơn gấp 5 lần kẻ địch, tấn công chúng. Nếu chỉ gấp đôi số kẻ địch, hãy tách chúng ra. Nếu tương đượng về số lượng, có thể đối phó với chúng bằng một kế hoạch tốt. Nếu yếu, nên sẵn sàng để rút lui. Và nếu bị yếu thế về mọi mặt, nên chuẩn bị tinh thần tránh kẻ thù.

Mình chỉ cần nhớ, thật nhớ và vận dụng đúng lúc là đã có thêm lợi thế thành công trong đàm phán rồi. Bạn nhé !

STARUP: VỐN - QUY TRÌNH GỌI VỐN & CHIA CỔ PHẦN

Với khởi nghiệp (starUp), vấn đề đầu tiên luôn luôn là TIỀN đâu? Gọi vốn như thế nào? Cách phân chia cổ phần sau mỗi vòng gọi vốn ra sao? Suy nghĩ, mục đích của nhà đầu như là gì?

Gọi vốn đầu tư - kêu gọi người khác bỏ tiền ra cho mình làm, hay tôi nói thẳng toẹt ra là bạn đi bán ý tưởng, bán dự án kinh doanh của mình. Có một điều bạn luôn PHẢI NHỚ: Nhà đầu tư là nhà đầu tư, họ không phải là nhà từ thiện. Điều họ quan tâm khi đầu tư là: Trong vụ này mình có thể kiếm được bao nhiêu. Họ đầu tư đầu tiên là vì họ chứ không phải vì bạn hay dự án của bạn!

A Phủ có một ý tưởng, một dự án, một kế hoạch kinh doanh rất khả thi là: Săn, nuôi lợn rừng giống, phát triển quy mô đàn lợn xây dựng thương hiệu và bán thịt lợn rừng sạch. Mọi thứ anh đã lên kế hoạch tỉ mỉ triển khai là chắc thắng(tất nhiên đó là theo suy nghĩ của cá nhân anh ta). Ngặt một nỗi, anh không có tiền vốn. Và anh bắt đầu đi gọi vốn đầu tư để triển khai ý tưởng to lớn của mình. À mà thôi, cứ gọi là anh đi bán ý tưởng kinh doanh của mình.

GIAI ĐOẠN 1

Trước khi đi bán ý tưởng kinh doanh của mình, A Phủ cần định giá được giá trị của nó. Định giá như thế nào để thuận mua – vừa bán với người mua(nhà đâu tư). Cao quá sẽ không ai mua cổ phần cả. Giá trị định giá chỉ có hiệu lực khi có người nào đó đồng ý mua cổ phần.

Ví dụ: Anh định giá cho ý tưởng của mình là 100 triệu đồng. Anh sẽ đi bán 20% cổ phần lấy 20 triệu đồng từ nhà đầu tư. Giả sử nhà đầu tư X đồng ý đặt niềm tin vào A Phủ và đồng ý bỏ 20 triệu đồng ra mua 20% cổ phần dự án.

(Rất hiếm khi được nhà đầu tư mua cổ phần ở giai đoạn này. Nếu muốn biết cách thuyết phục hãy kiên nhẫn đến cuối bài.)

Lúc này, số lượng cổ phần của A Phủ còn lại là 80%. Công việc của anh sau khi nhận được vốn đầu tư là phải dùng số tiền đầu tư đó, phát triển dự án của mình để có mức định giá cao hơn ở những vòng gọi vốn tiếp theo.

Cụ thể là: khi nhận được 20 triệu đồng, A Phủ mua bẫy, săn lợn và làm chuồng để nuôi lợn. Sau khi anh săn được những chú lợn giống, xây xong chuồng trại thì lại hết tiền. Anh tiếp tục đi gọi vốn đầu tư để mua thức ăn chăn nuôi, chi trả tiền thuốc thú y, để phát triển tiếp dự án của mình.

GIAI ĐOẠN 2

Vẫn giống như giai đoạn 1. A Phủ và nhà đầu tư X tiếp tục định giá lại dự án này.

Với các kết quả mới, tham số mới, mọi thứ bắt đầu cụ thể, nhìn rõ hình hài của dự án hơn với: Bẫy, chuồng trại và những con lợn giống.

Giả sử 2 người định giá giá trị dự án bây giờ là 200 triệu (Nhưng vẫn phải đảm bảo thuận mua vừa bán với các nhà đầu tư sau). Số tiền cổ phần của dự án vẫn giữ nguyên: A Phủ: 80% và nhà đầu tư X: 20% nhưng giá trị cổ phần đã tăng lên gấp đôi. Giá trị 20% cổ phần của X đã tăng lên 40 triệu đồng.

A Phủ tiếp tục gọi vốn ở giai đoạn 2:

Giả sử có một nhà đầu tư Y nhìn thấy tiềm năng của dự án liền bỏ thêm 20 triệu đồng để đầu tư dự án. Và giá trị định giá cổ phần tại thời điểm này là 200 triệu + 20 triệu của nhà đầu tư Y là 220 triệu.

Tỉ lệ cổ phần được chia lại như sau:

A Phủ: (160/220)x100 = 72.727%

Nhà đầu tư X: (40/220)x100 = 18.181%

Nhà đầu tư Y: (20/220)x100 = 9.09%

Ngoài ra, ở giai đoạn này, nhà đầu tư X hoặc A Phủ đều có thể bán một phần cổ phần của mình trong dự án để lấy tiền mặt. Nhà đầu tư X có thể bán 1 nửa cổ phần dự trong dự án để bảo toàn vốn của mình. Hoặc ông ta có thể bán hết cổ phần, coi như kết thúc 1 thương vụ và kiếm được một khoản lợi nhuận 100%.

Sau khi nhận được tiền từ nhà đầu tư Y, A Phủ tiếp tục phát triển dự án với sứ mệnh tăng giá trị định giá của nó lên. Anh nuôi lợn, chăm sóc để gia tăng quy mô và số lượng đàn lợn. Sau khi tiêu hết số tiền của nhà đầu tư Y. A Phủ có thêm một đàn lợn con vừa sinh sản. A Phủ tiếp tục gọi vốn vòng tiếp theo.

GIAI ĐOẠN 3

Cả 3 người lại tiếp tục định giá lại giá trị của dự án, chuẩn bị cho vòng gọi vốn tiếp theo. Giả sử, cả 3 người thống nhất giá trị định giá cho dự án này là 300 triệu. Số lượng cổ phần vẫn như giai đoạn 2, nhưng giá trị cổ phần tăng lên, như sau:

A Phủ: 160 triệu -> 218.18 triệu

Nhà đầu tư X: 40 triệu -> 54. 54 triệu

Nhà đầu tư Y: 20 triệu -> 27.28 triệu

A Phủ lại tiếp tục gọi vốn giai đoạn 3. Và anh thuyết phục được nhà đầu tư Z đầu tư vào dự án 50 triệu đồng. Tổng giá trị dự án bây giờ là: 300 triệu + 50 triệu = 350 triệu đồng. Và tỉ lệ cổ phần được chia lại như sau:

A Phủ: (218.18/350)x100 = 62.337%

Nhà đầu tư X: (54.54/350)X100 = 15.583%

Nhà đầu tư Y: (27.28/350)x100 = 7.794%

Nhà đầu tư Z: (50/350)x100 = 14.286%

Lúc này, với 20 triệu đồng ban đầu, nhà đầu tư X đã có khối tài sản giá trị 54.54 triệu. Để bảo toàn vốn đầu tư ban đầu hoặc đơn giản để lấy tiền về sử dụng vào mục đích riêng, ông bán 5.714% giá trị cổ phần cho 1 nhà đầu tư khác là X1 thu về 20 triệu đồng ban đầu. Đây không phải là vòng gọi vốn nên sẽ không định giá lại giá trị dự án mà chỉ là nhà đầu tư X muốn bán một phần cổ phần của ông ta tại giá trị định giá của dự án là 350 triệu đồng.

Và nhà đầu tư Y, với 20 triệu đồng ban đầu đã tăng lên 27,28 triệu đồng, khi đó ông Y quyết định ăn non, kết thúc thương vụ nên sẽ bán tất cổ phần của ông ta lại cho ông Y1 và kết thúc thương vụ đầu tư này với số tiền lãi là 7.28 triệu đồng.

Và tủ lệ cổ phần lúc này của ông X giảm xuống còn, ông Y1 sẽ thay thế ông Y trong danh sách các cổ đông. Và có thêm nhà đầu tư X1 trong danh sách cổ đông. Cụ thể như sau:

A Phủ: 62.337%

Nhà đầu tư X: 15.583% - 5.714% = 9.869%

Nhà đầu tư Y: 0%(loại ra khỏi danh sách cổ đông)

Nhà đầu tư Z: 14.286%

Nhà đầu tư X1: 5.714%

Nhà đầu tư Y1: 7.794%

Tiếp tục phát triển dự án, đàn lợn con đầu tiên của A Phủ nay đã có thể xuất chuồng, có thể bắt đầu có doanh thu nhưng số tiền của nhà đầu tư Z đã bị tiêu hết. Vậy nên họ lại tiếp tục định giá lại dự án và gọi vốn đầu tư thêm một lần nữa.

GIAI ĐOẠN 4

Lúc này, dự án đã khả quan hơn, tươi sáng hơn có thể có doanh thu luôn và khả năng phát triển rất tốt, nên các nhà đầu tư mạnh dạn định giá cho dự án này ở mức 500 triệu đồng.

Khối tài sản của các cổ đông tiếp tục tăng lên:

A Phủ: 62.337% - tương đương: 311,685 triệu đồng

Nhà đầu tư X: 9.869%- tương đương: 49.345 triệu đồng

Nhà đầu tư Z: 14.286% - tương đương: 71.43 triệu đồng

Nhà đầu tư X1: 5.714% - tương đương: 28,57 triệu đồng

Nhà đầu tư Y1: 7.794% - tương đương: 38.97 triệu đồng

Lúc này, nhà đầu tư T, đã theo dõi quá trình phát triển của dự án khá lâu, nhưng vì sợ rủi ro nên ông chưa dám đầu tư, ngay khi ông nghe tin sắp có sản phẩm và doanh thu từ đàn lợn nên ông T mạnh dạn đầu tư 100 triệu đồng ở giá trị định là 500 triệu, tổng giá trị định giá hiện tại là 600 triệu và tỉ lệ cổ phần được phân chia lại như sau:

A Phủ có 311,685 triệu đồng – Tương đương: (311.685/600)x100 = 51.9475%

Nhà đầu tư X có 49.345 triệu đồng – Tương đương: (49.345/600)x100 = 8.2241%

Nhà đầu tư Z có 71.43 triệu đồng – Tương đương: (71.43/600)x100 = 11.905%

Nhà đầu tư X1 có 28,57 triệu đồng – Tương đương: (28.57/600)x100 = 4.7617%

Nhà đầu tư Y1 có 38.97 triệu đồng – Tương đương: (38.97/600)x100 = 6.495%

Nhà đầu tư T có 100 triệu đồng – Tương đương: (100/600)x100 = 16.6667%

Có tiền từ nhà đầu tư T, A Phủ tiếp tục làm việc, thuê chuyên gia, nhân sự, mở rộng mạng lưới bán sản phẩm… tăng trưởng quy mô doanh nghiệp. Tiếp tục các vòng gọi vốn sau với hình thức tương tự.

Sau khi Sản phẩm của A Phủ rất tốt, mọi việc đi đúng hướng, mang lại lợi nhuận, sau nhiều vòng đầu tư, anh quyết định công khai doanh nghiệp (go public), niêm yết công ty lên sàn, hay gọi là IPO.

Về bản chất, IPO chỉ là một cách khác của việc kêu gọi đầu tư, nhưng lần này bạn có thể nhận tiền từ hàng triệu người. Thông qua việc IPO, công ty có thể bán cổ phần trên thị trường chứng khoán, và ai cũng có thể mua cổ phần của công ty bạn. Do đó, bạn có thể nhận được tiền đầu tư dễ dàng hơn thông qua việc bán bớt cổ phần, đây chính là lý do đầu tiên. Lý do thứ hai, trước khi IPO, những người tham gia vào dự án của bạn, bao gồm cả bạn đều giữ những cổ phiếu giới hạn – restricted stock. Bạn không thể chỉ đơn giản mang những cổ phiếu này ra chợ và bán để lấy lại tiền, vì chúng chưa được chứng thực bởi cơ quan chức năng. IPO sẽ làm việc này. Vậy nên, trước khi được kiểm chứng, ai dám chắc bạn không treo đầu dê bán thịt chó, ai dám chắc những người mua cổ phiếu của bạn sẽ không bị lừa đảo. Chính nhờ IPO, bạn và các nhà đầu tư khác có thể bán, biến lượng cổ phiếu này thành tiền thật.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ KÊU GỌI VỐN ĐẦU TƯ

Trên thực tế, để gọi vốn cho 1 ý tưởng và một bản kế hoạch kinh doanh trên giấy là cực kỳ khó và tỉ lệ thành công rất thấp. Nhà đầu tư họ muốn thấy được cái gì đó hữu hình có thể cầm, nắm, cân, đo, đong, đếm và định giá được. Họ muốn hấy quá trình hình thành, thấy các bước phát triển. Họ muốn thấy xương, máu của người sáng lập đã đổ ra sao? Thấy kinh nghiệp quản trị, khả năng điều hành, chất lượng của đội ngũ sáng lập như thế nào?

Để thuyết phục nhà đầu tư không những phải có ý tưởng, kế hoạch rõ ràng cụ thể và điều quan trọng nhất là tiềm năng phát triển, khoản lợi nhuận mà họ có thể có được khi đầu tư vào dự án của bạn.

Ba năm nữa nó ra sao, năm năm nữa nó sẽ trở thành cái gì?

Bạn cần phải đưa ra những thông số cụ thể, những kết quả mà bạn và đội nhóm đã thực hiện được. Nếu bạn không dám đầu tư thời gian, công sức và tiền bạc của bạn để hiện thực hóa ý tưởng của bạn thì ai dám tin bạn?

Ý tưởng tốt, kế hoạch tốt chỉ là một phần. Tất cả mới chỉ ở trên giấy. Điều quan trọng nhất là khả năng thực thi, khả năng hiện thực hóa ý tưởng thành sản phẩm. Hãy hành động để show kết quả, show các bước tiến, các giai đoạn và cho nhà đầu tư thấy. Đừng bao giờ quá tự hào về ý tưởng của bạn nó chẳng đáng giá 1 xu nào cả khi nó ở trên giấy. Đối với tôi, những ý tưởng thuộc loại độc nhất hay chưa ai làm đều có nghĩa là mọi người chưa có nhu cầu hoặc thị trường không đủ lớn. Hãy trả lời câu hỏi tại sao chưa ai làm? thay vì vỗ ngực tự hào về điều đó.

Khi nhận được đầu tư, không có nghĩa là bạn nhận được đủ số tiền nhà đầu tư cam kết đầu tư cho bạn. Họ sẽ giải ngân theo từng giai đoạn và có thúc ép tăng trưởng ứng với từng giai đoạn đó. Nếu bạn không đưa dự án phát triển theo đúng cam kết khi nhận tiền từ quỹ đầu tư, rất có thể họ sẽ ngừng giải ngân cho các giai đoạn tiếp và nếu tỉ lệ cổ phần của nhà đầu tư cao hơn của bạn thì việc bạn bị đá ra khỏi dự án do mình sáng lập ra cũng chẳng có gì bất ngờ cả.

Ví dụ: bạn nhận được gói đầu tư là 100 triệu đồng. Công việc của bạn sẽ phải tăng trưởng dự án để có được mức định giá cao hơn. Cụ thể biến dự án được định giá từ 300 triệu đồng lên 500 triệu đồng.

Giai đoạn 1: Rót 30% gói đầu tư, tương đương 30 triệu đồng, bạn phải phát triển lên một tầm nào đó để mức định giá doanh nghiệp khoảng 350 triệu.

Giai đoạn 2: Rót thêm 30% nữa, bạn phải đưa mức định giá lên khoảng 400 triệu.

Nếu đưa lên được, bạn được rót thêm gian đoạn 3, không đưa lên được thì có thể ngừng rót vốn hoặc xử lý theo cam kết với nhà đầu tư.

Vậy nên, gọi được vốn đầu tư, không sướng như bạn nghĩ đâu. Đôi lúc vì sức ép từ nhà đầu tư, bạn phải làm những việc, làm sản phẩm không đúng với triết lý ban đầu của bạn, thay vào đó bạn phải làm mọi việc để nâng cao giá trị định giá.

Khi dự án càng rõ ràng, mục tiêu, kế hoạch, sản phẩm càng cụ thể thì giá trị định giá của doanh nghiệp càng cao. Bạn, đội nhóm của bạn càng phát triển được nhiều trong sản phẩm thì số lượng cổ phần của các bạn càng nhiều.

Khi gọi được vốn, đừng vì danh vọng đừng vì ảo tưởng báo chí mà kêu thật nhiều, gọi thật lắm, rồi có lúc bạn sẽ phải ân hận vì điều đó.

Hãy gọi số vốn vừa đủ để phát triển cho từng giai đoạn. Nếu thực sự tâm huyết và đam mê với sản phẩm hãy tỉnh táo và luôn dành thế chủ động trong đàm phán và quyền quyết định doanh nghiệp.

Thay vì chọn nhà đầu tư nhiều tiền, hãy chọn những nhà đầu tư cùng ngành, cùng lĩnh vực với dự án mà bạn đang phát triển. Đôi lúc, những hỗ trợ, kinh nghiệm, hướng dẫn, mối quan hệ và hệ sinh thái sản phẩm từ nhà đầu tư có giá trị hơn nhiều lần số tiền họ đầu tư.

Cách tốt nhất là liên tục phát triển và dành hết tâm sức cho dự án. Nhà đầu tư, họ rất nhậy cảm với tiền và lợi nhuận. Ở đâu có lợi nhuận, có tiềm năng thì chắc chắn có nhà đầu tư. Hãy khiến họ đến và xin được đầu tư vào dự án của bạn, thay vì đi gặp và thuyết phục họ.

Trên đây là đôi dòng tâm sự, kinh nghiệm, kiến thức và trải nghiệm của tôi. Và bạn đã đọc đến trang thứ 6 của khổ a4 rồi đấy. Hành động đi, người kiên trì như bạn mà không thành công thì khó ai có thể thành công được đâu. Thật đấy !

Charles.Hieu

KINH NGHIỆM GỌI VỐN CHO CÁC STARUP

Từ thực tế làm việc, nhận thấy các startup ở Việt Nam chưa nắm rõ quy trình gọi vốn, thiếu các kỹ năng cần thiết như viết bản đề nghị kinh doanh trong khi đây là yếu tố sống còn. Khi gặp nhà đầu tư, nhiều người lại chỉ nói những gì mình muốn mà không nói những gì người đối diện muốn nghe. Nhiều người thì tự tin đến phản cảm, có người lại tự ti đến mức nhà đầu tư ngán ngại. Đặc biệt, gặp quỹ đầu tư nhưng rất nhiều người không có đề nghị cụ thể về những con số, cũng không thể thuyết phục được người quan tâm bằng sự quyết tâm, máu lửa. “Các nhà đầu tư không có thời gian cho những dự án thiếu cụ thể. Và họ chỉ là người bỏ tiền nên không muốn đi cùng để dạy dỗ. Vì vậy, các startup phải chứng tỏ được quyết tâm, sự sống - chết đến cùng để các nhà đầu tư nhìn vào. Có như vậy thì họ mới dám giao tiền cho mình”. Đó là chưa kể nhiều dự án gọi vốn không hề có phần kế hoạch chuẩn bị nhân sự cho việc triển khai (yếu tố quyết định tất cả) mà toàn tập trung vào kỹ thuật, không biết về mô hình kinh doanh...

Khi tiếp xúc với các dự án starUp gọi vốn, trở ngại lớn nhất của các công ty khởi nghiệp là KHÔNG CHÚ TRỌNG GHI CHÉP, HẠCH TOÁN, TỪ THỦ TỤC PHÁP LÝ ĐẾN SỔ SÁCH CHỨNG TỪ ngay từ đầu. Bởi vậy, họ rất khó định giá chính xác doanh nghiệp của mình. Giá cao hay thấp là tùy ý, tùy hứng và tùy thời điểm, bên cạnh KẾ HOẠCH KINH DOANH SAU KHI GỌI VỐN ĐẦU TƯ KHÁ SƠ SÀI. Trình bày thiếu về tài chính, khả năng thu hồi vốn và không chứng minh được điều đó.

Với kinh nghiệm cá nhân, tôi chuyển đến các bạn 6 bước cơ bản, luôn phải có trước khi các bạn tiến hành gọi vốn lần 1 cho starUp của mình, như sau:

Bước 1: Bạn cần phải có một ý tưởng tốt.

Bước 2: Bạn phải xác định dự án của mình cần hướng đến đối tượng nhà đầu tư nào.

Bước 3: Muốn thuyết phục được nhà đầu tư, bạn cần có một kế hoạch chi tiết và bài bản.

Bước 4: Bạn phải chuẩn bị vốn cho những bước đi ban đầu.

Bước 5: Bạn cần phải đánh giá được giá trị ý tưởng của mình.

Bước 6: Kêu gọi vốn luôn có nhiều vòng.

Các quỹ đầu tư hoạt động hướng đến mục tiêu lợi nhuận nên luôn có giới hạn về thời gian khi đầu tư. StarUp cần vốn nhưng cần hiểu rõ, vốn là gì. Bởi lẽ, vốn không chỉ là tiền. Với nhiều quỹ, vốn lại là mối quan hệ, kiến thức, kinh nghiệm. Khi tìm đến quỹ thì doanh nghiệp phải nói rõ cho nhà đầu tư: cần bao nhiêu, cần bao lâu, sẽ dùng vốn đó như thế nào, tại sao lại quan tâm đến quỹ này, sẽ đánh đổi những gì cho quỹ? Trả lại vốn cho quỹ bằng gì? Tiền hay cổ phần lớn hơn khi đã ra thị trường?... Tức là, mọi thứ phải rất rõ ràng ngay từ đầu. Các quỹ như DFJ - VinaCapital không cần doanh nghiệp phải vẽ mọi thứ lên giấy vì 80% không được đọc bản kế hoạch đó, phải là nói chuyện trực tiếp. Mục đích là hiểu rõ từ ý tưởng đến sản phẩm, những người khởi nghiệp sẽ hiện thực hóa thế nào, những ai sẽ triển khai... Và một điểm nữa các quỹ đầu tư nhìn vào là sự quản lý chặt chẽ từ trên xuống dưới, từ đầu đến đuôi. Giả dụ, ở lĩnh vực khởi nghiệp bằng công nghệ, mọi thứ chắc chắn sẽ rất mới mẻ và chính sách quản lý nhiều khi chưa theo kịp. Nhưng, người khởi nghiệp ở lĩnh vực này phải minh bạch và lường trước những gì có thể xảy ra. “Tóm lại, có ba việc mà nhà đầu tư cần chú ý, đó là Cách xây dựng công ty; Khả năng thực thi kế hoạch vì rõ ràng không ai “thảy” cục tiền xuống bàn rồi bỏ đi mà họ phải đo lường được hiệu quả cụ thể; và Đội làm việc, tức nhân sự thực hiện”.

Sau tất cả, nguyên tắc cốt tử là “PHẢI KIÊN TRÌ”. Tức là, doanh nghiệp khởi nghiệp sau khi gửi hồ sơ đi phải biết chờ đợi. Có thể quỹ gặp hoặc không. Và nếu lỡ không được gặp thì nhớ nửa tháng sau “quẹo lại”. Bởi lẽ, không có một công ty nào đi gặp nhà đầu tư một lần mà được ngay. Và chính sự gặp đi gặp lại sẽ giúp chỉnh sửa kế hoạch ngày càng hoàn thiện hơn và cũng chính là con đường gọi vốn của chúng ta cũng gần lại hơn.

Chúc các bạn vững chí và thành công !

Đào Xuân Dũng Hiếu